Cataract


Tot voor kort hadden wij hier nog nooit van gehoord en al helemaal niet bij de Stabyhoun. Hieronder volgt eerst een feitelijk stuk over wat Cataract nu daadwerkelijk is, daarna komt een persoonlijk stuk geschreven door onszelf. Wij vinden het belangrijk dat er meer bewustzijn gekweekt wordt voor dit erfelijke gebrek in het ras en daarnaast vinden we het belangrijk dat men ook stilstaat bij de gevolgen voor de hond die lijdt aan cataract en wat dit kan betekenen voor de eigenaren.


Voor een lijst met adressen van oogspecialisten: klik hier


Cataract staat ook wel beter bekend als "grauwe staar". In principe is cataract uit te leggen als elke vorm van witting of troebeling van de lens of het lenskapsel. Het wordt meestal veroorzaakt door een verminderde zuurstofopname. Hierdoor wordt de lenskwaliteit negatief beïnvloed. Dit leidt aanvankelijk tot zwelling van de lens door verhoogde vloeistofopname en later juist tot uitdroging van de lens.

Stabyhoun.nl

Cataract is onder te verdelen in verschillende vormen, naar leeftijd van optreden (juveniel of seniel cataract), naar oorzaak van ontstaan (traumatisch, diabetisch cataract), of naar plaats van ontstaan (capsulair, subcapsulair, anterior, posterior, nucleair).
De laatste criteria zijn erg technisch om goed uit te leggen en voor behandeling en prognose van weinig belang. De andere criteria van onderverdeling verdienen enige uitleg:
• Congenitaal cataract. Dit type cataract is aangeboren, en komt meestal voor in combinatie met andere aangeboren afwijkingen aan het oog. Het type cataract is vaak langzaam progressief (wordt langzaam erger) en geeft meestal uitgesproken witting van de lens.
Juveniel cataract. Dit type ontstaat vaak al tussen het 1e en 8e levensjaar. Als andere oorzaken uitgesloten zijn (zoals diabetes, bestraling of trauma) is erfelijkheid zeer waarschijnlijk. Juveniel cataract begint vaak aan de buitenzijde van de lens en wordt erger in de tijd.
• Seniel cataract (ouderdomsstaar). Dit is een veelvoorkomende vorm van cataract. Het wordt meestal gezien bij oudere dieren en is vaak eerder gelokaliseerd (niet de gehele lens is betrokken in het proces). Het mag niet verward worden met de normale verharding van de lens (sclerose) die bij vrijwel elke hond optreedt bij het ouder worden.
• Stralingscataract. Overmatige bestraling van het oog, bijvoorbeeld Röntgen- of gammastraling, maar ook UV-licht, kan cataract induceren.
• Alimentair/toxisch cataract. Bepaalde giftige stoffen en mogelijk sommige voedingsbestanddelen kunnen aanleiding geven tot het ontstaan van cataract.
• Traumatisch cataract. Door een steekwonde door bijvoorbeeld een doorn, een splinter of een nagel van een kat kan cataract ontstaan wanneer de lens of het lenskapsel geraakt wordt. De uitgebreidheid van het cataract is afhankelijk van de diepte van de wond en de snelheid van helen van het lenskapsel. Bij snelle heling kan het cataract beperkt blijven tot een kleine zone, het gezichtsvermogen kan dan onaangetast blijven.
• Erfelijk cataract. De meest voorkomende vorm van cataract bij de hond komt zowel als juveniele vorm voor als in de vorm van seniel cataract. Het begint meestal achteraan op de lens en breidt zich naar voren uit. 

Progressie
Al naar gelang de uitgebreidheid en de mate van progressie spreken we van verschillende stadia:
• Beginnend (incipient) cataract: De cataract is pas net zichtbaar, minder dan 10-15% van het lensvolume is vertroebeld.
• Immatuur (onrijp) cataract: De Cataract is gevorderd, maar er zijn nog (kleine) delen van de lens doorzichtig. Het dier kan nog zien.
• Matuur (rijp) cataract: De cataract is volledig over de lens verspreid, het dier is volledig blind. (let op: licht en donker kunnen soms nog onderscheiden worden, dus er is nog sprake van reactie van de pupil op licht)
• Hypermatuur (overrijp)cataract: In sommige gevallen kan een matuur cataract gaan oplossen, delen van de lens vervloeien dan waardoor een deel van het netvlies weer zichtbaar wordt. Dit stadium wordt soms gezien bij honden die op jonge leeftijd al een matuur cataract hebben.

Behandeling
Er bestaat geen medicamenteuze behandeling voor cataract, noch kan men de progressie van cataract beïnvloeden door medicijnen. De enige behandelmogelijkheid is chirurgie. Er zijn verschillende technieken beschreven:
• Totale (extracapsulaire) lensextractie. Hierbij wordt de gehele lens met het lenskapsel verwijderd. Dit is de gemakkelijkste manier voor de chirurg. Nadeel is dat de lens niet vervangen kan worden en de hond dus nadien wel zicht heeft, maar niet scherp kan zien. Gevolg is dat de hond zich nog eens kan stoten tegen onverwachte obstakels.
• Intracapsulaire lensextractie. De lens wordt bij deze techniek uit het lenskapsel gehaald. Nadien kan een kunstlens ingebracht worden in het lenskapsel. Dit zorgt ervoor dat het zicht van de hond bijna volledig terugkeert. Nadelen zijn de kosten (ingewikkelder operatie) en het iets groter risico op complicaties.
• De allernieuwste techniek heet Phacoemulsificatie. Bij deze techniek wordt eveneens de lens verwijderd uit het kapsel. Het verschil met boven beschreven techniek is dat hier een veel kleiner sneetje wordt gebruikt en de lens als het ware wordt verbrijzeld. Hierna kan de lens uit het kapsel worden gezogen en de kunstlens worden geplaatst. Voordeel van deze techniek is de kleinere kans op complicaties en het sneller herstel.

Voor alle boven beschreven behandelingen wordt de hond verwezen naar een oogspecialist.

Prognose
In principe is de prognose na operatie redelijk tot goed. Het is wel van belang om na te gaan of het dier geen andere problemen heeft zoals retina atrofie of retina dysplasie waardoor blindheid optreedt. Het is duidelijk dat cataract chirurgie in die gevallen geen enkele zin heeft. Natuurlijk is een tweede criterium de gezondheidstoestand van de hond. Het is van het grootste belang na te gaan of het dier gezond genoeg is voor een ingreep onder narcose en men moet een goede overweging maken of de levensverwachting van het dier lang genoeg is om een dergelijke ingreep te verantwoorden.
Daarnaast is het van belang een goede inschatting te maken van de noodzaak. Sommige honden weten zich dermate goed te redden met hun blindheid dat afgezien wordt van chirurgie.

Erfelijkheid
Bij bepaalde hondenrassen komt cataract voor als erfelijke afwijking. Bij onder andere de volgende rassen komt Juveniele cataract voor:
Afgaanse Windhond, Amerikaanse en Engelse Cocker Spaniel, West Highland White-, Bedlington- en Boston Terriër, Dwergschnauzer, Duitse Herder, Golden-, Labrador- en Chesapeake Bay-Retriever, Springer Spaniel, Poedels en Grote Münsterlander. En een groep waarbij de congenitale vorm gezien wordt:
Cavelier King Charles- en Engelse Cocker Spaniel, Golden- en Labrador Retriever, West Highland White Terriër, Dwergschnauzer en de Old English Sheepdog.

Preventie
Voor preventie van cataract is het belangrijk naar de erfelijkheid te kijken. Gelukkig zijn verschillende rasverenigingen al langer doordrongen van het belang van uitsluiten voor de fok van dieren die erfelijke gebreken vertonen. Dit geldt ook voor dieren met cataract. 


Onze eigen ervaringen

Een tijdje geleden kregen we te horen dat Senna’s broer een probleem had met zijn ogen (op 7-12-2011). Een week later (14-12-2011) kregen we ´s avonds ineens een telefoontje van een van onze pupeigenaren. Ze waren naar de dierenarts gegaan, omdat ze dachten iets te zien aan de ogen van de pup en hij wilde sinds een paar weken niet meer op donkere stukken lopen ´s avonds, maar enkel op goed verlichte stukken. De dierenarts vermoedde cataract, maar om het zeker te weten werden ze doorverwezen naar een oogspecialist.

We konden ter plekke door de grond zakken.. Het laatste wat je wil als fokker is dit soort nieuws over je pups, die nog steeds als ‘eigen’ voelen… Een week later konden ze terecht bij de oogspecialist en daar hoorden ze het slechte nieuws. Het betrof inderdaad cataract (Juveniele cataract, niet-congenitaal, corticaal). Cataract is een vorm van grauwe staar en het betreft in dit geval een erfelijke variant. Douwe heeft aan één oog cataract. Het andere oog is (voorlopig) vrij. 

De grond leek op dat moment onder onze voeten weg te zakken. De baasjes en wij zijn in een korte tijd in een hoop onzekerheid terecht gekomen. Hoe gaat het zich ontwikkelen? Hoe snel gaat het? Wordt het andere oog ook nog getroffen of blijft dat vrij? Hoe moeten wij er mee om gaan en hoe zal Douwe ermee om gaan? Hij is ’s avonds al een stuk onzekerder dan een tijdje terug en zal dit erger worden of juist niet? De tijd zal het leren…

Ondertussen hadden we alle overige pupeigenaren ook op de hoogte gebracht. Ongeveer anderhalve maand nadat er cataract vastgesteld was bij Douwe, konden wij terecht bij de oogspecialist met Senna en Melo (ook Senna's zoon). Ze kregen druppels in hun ogen en 15 minuten later mochten we binnen komen bij de oogspeciliaste. Als eerste Melo op tafel. Ze bekijken in een donkere kamer, met een apparaat dat de oogspecialiste op haar gezicht zet, de ogen. Zowel Melo als Senna vonden dit beide geen probleem. We kregen te horen dat Melo getest is als voorlopig vrij van oogafwijkingen. Rond zijn 2e laten we hem nog een keer testen en als hij het dan niet heeft, kunnen we er voorzichtig vanuit gaan dat hij vrij blijft (en dus vrij of drager is).
Toen Senna op tafel, maar we hadden al een slecht voorgevoel en dat voorgevoel liet ons niet in de steek… Helaas.

Senna heeft cataract (juveniele cataract, niet-congenitaal, corticaal) aan beide ogen. Sinds we het wisten van Douwe, gingen we al op haar ogen letten en ze zagen er inderdaad anders uit dan de ogen van andere honden die we sindsdien zagen. Senna is de enige hond in huis en haar ogen zagen er voor ons normaal uit. Gezien Senna het aan beide ogen heeft, zag je geen verschil. Ze zijn gelijktijdig gaan verslechteren. Je zag toen nog geen duidelijke witte of grijze waas op haar ogen, maar haar ogen “reflecteerden” als het ware (ondertussen is het wel zover dat er een waas/vergrijzing te zien is).
De dag voordat we naar de oogspecialist gingen, had ik (Patty) training met haar. Het was avond en aan het trainingsveld stonden grote lampen. Haar pupillen stonden wijd open en toen zag ik het al… Het leek net alsof haar pupillen als een gebroken spiegel/glas waren. “Scherfjes” waren er te zien. Daar waar ik zo voor vreesde werd werkelijkheid.
Haar ogen gaan vrij snel achteruit is met een controle, 5 maanden later, gebleken. Ze ziet al heel veel slechter, gaf de oogspecialist aan. Alsof je door een hele dikke dichte mist kijkt of door een hele vieze, vette bril. Ons meisje...
Voor nu moeten we het in de gaten houden. Over ongeveer 1 jaar terug op controle, tenzij haar zicht in korte tijd verslechtert. Wanneer ze tegen dingen aan gaat lopen of last van haar ogen krijgt (pijn, zichtbaar door veel knijpen), moeten we eerder terugkomen. Ze kan eraan geopereerd worden, maar de ingreep en nazorg zijn heftig en het kan pas wanneer haar zicht ernstig verslechterd (tegen dingen aan gaat lopen). 

Op 29 maart 2012 kregen we ook het slechte nieuws dat Lobke, een dochter, ook  cataract heeft. Lobke heeft het aan haar linker oog. Haar rechteroog is tot op heden nog vrij. Bij Lobke was het nog niet met het blote oog te zien en is het in een beginnend stadium. Doordat ik alle eigenaren gevraagd heb om de pups na te laten kijken op hun ogen, zijn ze er nu ook bij Lobke achter gekomen. Het is met een leeftijd van 11 maanden geconstateerd bij Lobke.
Op 25 augustus 2013 kregen we helaas het bericht van de eigenaren van Douwe dat er bij Douwe ook een beginnend plekje geconstateerd is in het andere oog van Douwe. 

Stabyhoun.nl
Foto zonder flits. Links Senna (2,5 a 3 jaar) met cataract aan beide ogen. Rechts Melo, vrij van oogafwijkingen.

Vreselijk om je zo’n zorgen te moeten maken over zulke jonge honden.. Haar zoon was 9 maanden toen het vastgesteld werd, haar dochter 11 maanden en Senna zelf en haar broer pas 2,5 jaar oud…

Om Cataract vast te stellen is een oogtest nodig, deze kan uitgevoerd worden door een oogspecialist. In een vroeg stadium is cataract niet met het blote oog te zien. We hopen dat we met ons berichtje fokkers wakker schudden en ze de oogtest (ECVO-test, +- 40 euro) ervoor over hebben voordat ze met hun honden willen gaan fokken. Senna en haar broer en zoon zijn niet de enige Stabij’s met oogproblemen en de eerste stap die er gezet kan worden is het testen van alle honden die de fok ingaan en de lijders herkennen voordat er gefokt mee gaat worden…


Wij hebben geen spijt van het nestje van Senna, maar het is wel heel dubbel nu. Er zijn een hoop gezinnen dolgelukkig met hun honden, maar de keerzijde nu er iets is, is de ellende die bij dit alles komt kijken en het gevoel hierbij is vreselijk... We hopen dan ook van harte dat dit bericht cataract, en oogproblemen in het algemeen, onder de aandacht heeft gebracht, gezorgd heeft voor een stuk bewustwording bij de fokkers en hondeneigenaren onder ons, dat mensen iets hebben aan onze ervaringen en zich hopelijk geroepen voelen hun honden te testen. Niemand wil (on)bewust fokken met lijders, lijkt ons.

Uitslagen nakomelingen Lord Tjebbe v.d. Eenhoornleijn & Senna Sietske v.d. Wagenschuur:

- Barones Pip v. 't Brabantse Bont: (nog) niet getest
- Barones Lobke v. 't Brabantse Bont: lijder juveniele cataract, aan één oog (maart 2012 geconstateerd) ; oogspecialist
- Baron Syb v. 't Brabantse Bont: (nog) niet getest
- Barones Berber v. 't Brabantse Bont: (Voorlopig) vrij van alle oogafwijkingen (januari 2014); oogspecialist
- Baron Jip v. 't Brabantse Bont: (Voorlopig) vrij van alle oogafwijkingen (december 2011)
- Baron Melo v. 't Brabantse Bont: (Voorlopig) vrij van alle oogafwijkingen (31 juli 2012); oogspecialist
- Baron Niko v. 't Brabantse Bont: (Voorlopig) vrij van alle oogafwijkingen (juli 2012); oogspecialist
- Barones Flow v. 't Brabantse Bont: (Voorlopig) vrij van alle oogafwijkingen (maart 2012)
- Baron Douwe v. 't Brabantse Bont: lijder juveniele cataract, beiderzijds (december 2011 geconstateerd); oogspecialist
- Barones Jikke v. 't Brabantse Bont: (Voorlopig) vrij van alle oogafwijkingen (juni 2012); oogspecialist 

Fokken met nakomelingen 
Zoals te lezen is op deze pagina, heb ik iedereen geïnformeerd en afgeraden om met de nakomelingen van Senna te fokken. Er zijn twee nakomelingen van Senna waar mee gefokt wordt. Om alles in zo goed mogelijke banen te leiden, heb ik bij het nestje van Berber geholpen om een reu te zoeken die genetisch zo ver mogelijk van Berber afstaat (laag inteeltpercentage), geen oogproblemen laat zien voor zover bekend in de lijn erachter, getest is op de ogen en (voorlopig) vrij is van oogproblemen. Dit alles om het risico op oogproblemen zoveel mogelijk te beperken. Wij hopen op deze manier op een mooi, gezond nest voor Berber en Anco (Jilles).  
Bij Niko is de combinatie goedgekeurd door de rasvereniging (zowel in Nederland als in Amerika) en uitgezocht door de eigenaren en de teefeigenaar zelf. 


06-06-2012

DNA-tests voor cataract?
Verder ben ik bezig met het uitzoeken bij welke rassen er al een DNA-test beschikbaar is om cataract te testen en heb ik contact opgenomen met diverse laboratoria om informatie in te winnen. Mijn bedoeling is om diverse DNA-testen te bestellen en deze uit te proberen op Senna (lijder). In verschillende rassen kan het gaan om verschillende mutaties van een bepaald gen en de ene test werkt dus voor het ene ras en voor de ander weer niet. Het is het uitproberen waard om te kijken of er een bestaande test werkt voor de vorm die voorkomt bij de stabij. 
De testen die er nu zijn, zijn er voor de boston terrier, staffordshire bull terrier en franse bulldog (voor het HSF4 gen). Daarnaast is er een test voor Australian Shepherds voor een mutatie van dat gen.
Deze testen wil ik in ieder geval gaan uitproberen in de nabije toekomst en wie weet zijn we dan een stapje dichterbij het (vroegtijdig) vinden van lijders, dragers en vrije honden van cataract.
Uit het nest waar Senna uit komt is haar broer Ibbe lijder. 1 broer en 1 zus zijn ook getest, respectievelijk maart en mei 2012, zij zijn beide vrij. 4 van de 8 honden uit dat nest zijn dus getest: 2 vrij, 2 lijder (Senna en "Ibbe Boke").


21 Juni 2012 
Vandaag zijn we opnieuw naar de oogspecialist geweest om te bekijken hoe het er nu voorstond. Het is duidelijk verslechterd ten opzichte van januari, maar voorlopig ziet ze nog. Links is het meest slechte oog. Rechts is haar netvlies nog wel te zien. Links minder. In januari was er ook alleen nog maar corticaal cataract (tussen het kapsel en de kern) te zien, nu ook in de nucleus (de kern), zoals ook op het formulier aangegeven.
Door de vloeistof die ze in haar ogen krijgt, staan haar pupillen nu wijd open. Hierdoor is het nu goed op de foto te zetten. Onderstaande foto is met daglicht, dus zonder flits gemaakt. 
Stabyhoun.nl
het ECVO formulier van 26 Januari 2012
Stabyhoun.nl
Het ECVO formulier van vandaag, 21 Juni 2012 (5 maanden verschil)
Stabyhoun.nl 


28 juni 2013
Vandaag zijn we weer met Senna naar de oogspecialist geweest, omdat we qua gedrag merken dat Senna erg veel last heeft van haar ogen.
Dubbel gevoel voor wat betreft de uitslag. We weten niet of we blij moeten zijn of niet. 
Senna's ogen zijn wel wat verslechterd, maar alsnog "te goed" om haar te opereren, omdat de kans op slagen dus niet hoog genoeg is om dat risico te gaan nemen. Mevr. Verbruggen gaf aan dat ze niet wist of ze het zouden doen (de operatie), omdat het netvlies nog wel enigzins zichtbaar is en Senna dus nog wel (ook al is het slecht) zicht heeft. De klachten die ze heeft (angstig, heftige angstreacties op geuren, schaduwen, geluiden), lijken wel echt duidelijk verband te houden met haar ogen. 
Mevr. Verbruggen stuurt ons door naar Utrecht, om daar een ERG uit te voeren, omdat het verslechterde zicht te maken zou kunnen met een probleem van het netvlies. Met het onderzoek bij haar zag het netvlies er goed uit, maar in Utrecht kunnen ze meer zien. Mocht er uit dat onderzoek iets komen (dat er dus inderdaad een probleem is met het netvlies), dan is ze sowieso niet meer operabel, dan kunnen ze niets meer voor haar betekenen.
Maandag moet ik de specialist in Utrecht bellen voor overleg. Vandaar dus heel erg dubbel. We weten niet of we blij moeten zijn dat haar zicht nog "te goed" is om te opereren en ondertussen haar gedrag zo instabiel. Daarbij, mocht er meer aan de hand zijn in het oog, dan zal zij haar zicht sowieso nooit meer terug kunnen krijgen. Na onze vakantie zullen we sowieso gaan starten met een gedragstherapeut om Senna's angsten (deels?) te overwinnen.


Nieuwe foto's:
Stabyhoun.nl

Stabyhoun.nl

Stabyhoun.nl

Stabyhoun.nl


14 Augustus 2013
Vandaag zijn we naar Utrecht gegaan met het plan om een ERG (elektroretinografie) te laten maken van Senna's ogen. Na ruim 1,5 uur te hebben gewacht mochten we eindelijk naar binnen. Eerst uitgebreid lichamelijk onderzoek en vervolgens zijn haar ogen bekeken (ECVO onderzoek zoals ze al drie keer eerder heeft gehad). Aan de hand daarvan besproken of een ERG zinvol was. In principe is haar netvlies nog zichtbaar en reageert Senna nog op dreiging, licht, etc. Dit betekent dat er nog zicht is (al is dat beperkt). 
De oogspecialisten (mevr. Schaijk en dhr. Bouvé) gaven beide aan dat er een risico zit aan de daadwerkelijke operatie om haar lenzen te vervangen en dat er een reeële kans bestaat dat ze haar zicht volledig verliest (aan het desbetreffende oog wat ze dan zouden opereren). Gezien ze nu nog enigszins zicht heeft, is het de vraag of het handig is om dit risico te nemen. Zelf gaven ze ook aan dat het een moeilijk besluit is om te nemen. Wel opereren zou betekenen dat als alles goed gaat, ze haar volledige zicht weer terug zou hebben. Uiteindelijk is het onze eigen beslissing wanneer we haar willen laten opereren. Willen we haar nu laten opereren, betekent dit dat ze in één klap blind zou kunnen raken aan één oog (mocht het fout gaan), wachten we, dan betekent dit dat ze voorlopig nog met haar verslechterde zicht zal rondlopen (terwijl als we haar nu laten helpen en het gaat goed, ze haar zicht al terug zou hebben).
Afgesproken is dat we zelf de komende weken/maanden gaan nadenken over wat we voor Senna willen. Tegelijkertijd gaan we aan de slag met een gedragstherapeut om te kijken in hoeverre we een stukje gedrag (angst) aan kunnen pakken en weg kunnen nemen. 
Waarom is de ERG nu niet gedaan? De ERG is nu niet gedaan, omdat deze alleen zinvol is wanneer je op korte termijn wil laten opereren. Een ERG is een momentopname en het zou kunnen dat ze nu niets zou hebben aan haar netvlies, maar bijvoorbeeld over een aantal maanden wel. Een ERG is belastend (narcose) voor de hond en prijzig (400 euro +-) en Mevr. Schaijk en dhr. Bouvé vonden het beide verstandig als we eerst beslissen wat we willen, voordat we overgaan op een echografie (zodat dit voor Senna minder belastend is) en een daaropvolgende operatie. 


13 september 2014

Dit weekend is het clubblad op de mat gevallen van de NVSW. Hierin is het artikel te lezen dat door Jeroen, Winny en Mij is geschreven. Hieronder vindt je de tekst in zowel Nederlands als het Engels. 


Liefde maakt blind?!
Patty Berkenbosch (fokker/eigenaar), Winny Schaillee en Jeroen Sijtsma (eigenaren) vertellen over hun ervaringen met cataract bij Senna en haar nakomelingen Douwe en Lobke. Enige tijd geleden hield de NVSW een lezing over oogproblemen binnen het ras. Omdat wij hier dagelijks mee te maken hebben, willen wij onze ervaringen delen. Zo hopen wij meer bekendheid te geven aan de problemen die binnen het ras aanwezig zijn en de gevolgen die dit met zich meebrengt.

Onzeker en schrikkerig
Drie jaar geleden werd een mooi nest geboren waarbij niets aan de hand leek te zijn. Echter ongeveer negen maanden later bleek dat er wel degelijk iets mis was. Douwe was onzeker, durfde niet meer in het donker te lopen en was ook tamelijk schrikkerig. Na onderzoek werd juveniel cataract geconstateerd. Op dat moment aan één oog, later alsnog beiderzijds. Cataract staat ook wel bekend als grauwe staar. In dit geval ging het om een erfelijke vorm. Net een paar weken voor deze diagnose, bleek ook de broer van Senna, Douwe’s moeder, cataract te hebben. 

Hele nest onderzocht
Voor ons leek op dat moment de grond onder de voeten weg te zakken. Dit is niet het nieuws dat je over je negen maanden oude hond wilt horen en ook het laatste wat je als fokker wil, je pups voelen nog steeds als eigen. Ook Senna werd onderzocht en bleek juveniel cataract aan beide ogen te hebben. Daarom viel het ons ook niet eerder op; beide ogen zagen er gelijkwaardig uit, in tegenstelling tot die van Douwe. Even later kwam het slechte nieuws dat ook Senna's dochter Lobke cataract heeft aan één oog. Voor alle betrokkenen waren deze diagnoses een schok. Cataract is geen ziekte die je verwacht bij een Stabij. Het staat nog niet vermeld op de website van de NVSW. Op dit moment zijn acht van de tien pups van Senna getest, waarvan zes voorlopig vrij zijn. Dit betekent dat ze geen lijder zijn, maar wel genetisch drager kunnen zijn. 

Onzekerheid
Vooral de eerste periode was er een van onzekerheid, verdriet en ook boosheid. Helaas bestaat er geen eenduidige handleiding “Hoe ga ik om met een hond die al slechter ziet”. Het voelt alsof je met alles het wiel zelf moet uitvinden. Cataract bij oudere honden is wel erg maar niet onverwacht. Die evolueert meestal geleidelijk, zodat een hond zich makkelijker kan aanpassen. En ook het energieniveau van een oudere hond is wat lager. Juveniele cataract evolueert vaak sneller. Je merkt dat er steeds meer moeilijkheden bij komen en dat hun veilige wereld kleiner wordt. Zaken die eerder normaal waren, worden plots een obstakel in het normale dagelijkse leven. Onze stabiele honden werden langzaam maar zeker onzekere honden. Ze werden aanzienlijk gevoeliger voor geuren, geluiden, bepaalde objecten en angstiger bij schemer of donker. 

Niet kunnen beschermen
Het geluk is dat honden heel goed in staat zijn om zaken te compenseren met geur en gehoor. Daardoor is het voor buitenstaanders nauwelijks te zien. Iedere hond schrikt wel eens. Dat kan door van alles komen: Die plotseling bewegende tak, dat harde geluid of die grote hond die vanuit het niets komt opzetten. Normaliter kan je hond dat heel snel inschatten en overzien. Onze honden kunnen dat nou net niet door hun verminderde zicht. Er overkomt hen iets wat ze zo snel niet kunnen plaatsen wat tot onzekerheid en stress leidt en waar je ze dan moeilijk uitkrijgt. Je voelt je vervolgens machteloos. Je kunt er eigenlijk niets aan doen aangezien je je hond gewoonweg niet tegen alles kan beschermen. 

Geen concrete stappen genomen
Door de jaren heen leer je steeds beter je hond lezen en weet je wat wel werkt en vooral ook wat niet. Nu lijkt het net alsof wij 24 uur per dag bezig zijn met het zicht van onze honden. Dat is niet het geval. De belangrijkste les die wij door vallen en opstaan hebben geleerd is om je hond gewoon hond te laten zijn en dat betuttelen en dat zielig doen juist niet werkt. Uiteraard zijn bij ons in de afgelopen jaren wel de nodige emoties geweest, maar we hebben het grotendeels een plaats kunnen geven. Wat ons alleen verdriet doet, is dat wij nu een kleine tweeënhalf jaar verder zijn en er tot op heden vrijwel geen concrete stappen zijn genomen om iets aan cataract (en oogproblemen in het algemeen) binnen het ras te doen. Hierdoor voelen wij ons alleen staan. Daarbij komt dat het vaak wordt gebagatelliseerd door anderen. 

Bekendheid over aandoening
We hebben alle drie een tweede hond, wat goed is, omdat die zorgt voor stabiliteit, bescherming en een vertrouwde speelkameraad is. Maar je wordt ook steeds geconfronteerd met het verschil tussen een goedziende en slechtziende hond. Er valt zoveel meer te zeggen over waar wij tegen aan lopen, alle emoties die het hele verhaal met zich mee brengt of onze angst voor de onzekere toekomst, maar dan schieten wij met dit stuk ons doel voorbij. Met dit stuk willen wij bijdragen aan meer bekendheid over deze aandoening, de gevolgen ervan en de bewustwording hiervan bij zoveel mogelijk fokkers. Hopelijk heeft u iets aan onze ervaringen. U bent degene die een bijdrage levert aan de gezondheid van het ras.

Laten testen
Wij hopen dat u zich bewust wordt van de mogelijkheid om uw hond te laten testen met een officiële ECVO test. De test is niet ingrijpend, niet tijdrovend, en kost ongeveer € 40,- tot € 50,- inclusief consult. De hond wordt direct op meerdere oogaandoeningen getest. De ECVO test kan alleen door een oogspecialist uitgevoerd worden. Die zijn verspreid over het gehele land te vinden . Raadpleeg voor adressen www. raadvanbeheer.nl. Heeft u uw hond laten testen, geef het resultaat dan ook door aan de NVSW. Ook als u niet wilt fokken is testen belangrijk. Het geeft belangrijke informatie en meer inzicht over eventuele oogproblemen binnen het ras. Gelukkig zijn er al enkele eigenaren en fokkers die hun honden hebben laten testen. Wij hopen dat er nog velen volgen. Ons ultieme doel is een verplichte test voor fokdieren . We hopen eerste stappen te kunnen zetten in de juiste richting.

Stabyhoun.nl

In English: 
 

Love is blind?!
Patty Berkenbosch (breeder/owner), Winny Schaillee and Jeroen Sijtsma (owners) share their experiences of owning a dog with cataract.

A while ago there was a lecture from the NVSW (Dutch Stabyhoun Association) about eye problems in the breed. This is something we live with every day and therefore we want to share our experiences in the hope that it will raise awareness of the problem in the breed and the potential devastating consequences. 

Insecure and scared
Three years ago a beautiful litter was born, which looked fine and healthy. But, we were wrong... At the age of nine months, Douwe became insecure, didn't dare to go outside in the evening and became startled more easily. A test showed that he suffered from hereditary juvenile cataract on one eye and, a few years later, on both eyes. A few weeks before Douwe was diagnosed, it appeared that the brother of Senna (Douwe's mom) also had cataract. 

Testing the litter
As a breeder, it was awful news – especially in such young dogs that you still feel belong to your family. Senna was tested and it became clear that she had cataract on both eyes. This was why we didn't notice it before; her eyes both looked the same to us unlike Douwe's eyes which were different. Somewhat later we got the bad news that also Senna's daughter, Lobke has cataract. This was a huge shock for everyone as it wasn’t a disease we associated with the Stabyhoun and isn’t mentioned anywhere on the NVSW website. Since then, eight out of Senna’s ten puppies have been tested. Six of those are clear but that only means that they aren’t affected. They could still be genetic carriers.

Insecurity
At first came the insecurity, sadness and anger. Unfortunately there is little advice about how to manage a dog with bad eyesight so you have to learn as you go along. Cataract in older dogs is sad, but not unexpected and it happens over time so the dog has time to adapt to it. Of course older dogs are less active too so they don’t suffer quite so much. Juvenile cataract often evolves faster and the daily challenges for the dogs grow increasingly fast as their world gets smaller and smaller. Things that were normal before suddenly become an obstacle and the dogs grow increasingly insecure. They become significantly more sensitive to smell, sounds, certain objects and are especially anxious in dusk and at night-time.

Sudden fears
Luckily, our dogs are able to compensate for a lack of sight with both smell and hearing, so it is sometime shard to see that they have a problem when they are outside. But then something frightens them such as a moving branch, the loud noise of a big dog that comes from out of nowhere. Normal dogs can quickly evaluate the danger and react accordingly in these situations. But our dogs can't and this leads to insecurity and stress which can linger for some time. As an owner, you feel powerless, because you can't protect them against everything. 

Stabyhoun.nl
Senna at the age of (almost) 4 years.

No concrete steps were taken
Over the years you learn to read your dog better and you know what works and what doesn't. It sometimes seems like we're constantly absorbed with thinking about the sight of our dogs, every day. That isn't the case. The most important lesson we have learnt is that patronizing doesn’t work and that we need to let dogs be dogs. Although these last few years have been difficult, we have learned to live with it – to be sad sometimes but not all the time. However, the thing that keeps upsetting us is that no steps have been taken since this problem was discovered to do something about cataract (and eye problems generally) in the breed. We feel the problem is trivialised and that we are alone in our worries. 

Awareness about the disease
We all have a second dog, which is good, because it provides stability, protection and a trusted playmate. But this also highlights the differences between a dog with good and a dog with bad sight on a daily basis. There is so much more we could say about this, all the emotions it brings about and our fear for the insecure future of our beloved dogs. But that is not our goal. With this article, we want to raise awareness of the disease and the consequences amongst breeders. You're the people who hold the health of our breed in your hands and we hope you will take our stories into account. 

Testing
We hope you're already aware of the possibility to get your dogs tested with an official ECVO-test (in Europe) or CERF-exam in the US. The test is simple, quick and inexpensive (40-50 euro in the Netherlands and approximately 60-70 dollar in the US). The dog is tested for several eye problems and can only be done by an eye-specialist. If you have already had your dog tested, please pass on the results to the Stabyhoun association in your country. Even if you don't want to breed, testing is important. It gives us all more information and insight into the potential eye problems in the breed. Luckily there are a few owners who have tested their dogs already. We hope many will follow. Most tested dogs are clear, but there are now a few other Stabyhouns known (unrelated to Senna) which also have cataract. Our ultimate goal is to make this test obligatory for all breeding dogs and we hope this article might be a step in that direction.